Bu günlerde beslenme konusu konuşulduğunda çok sık duyduğumuz bir kelime vardır. Sağlıklı Beslenme .  Öncelikle  sağlık nedir ve sağlığın beslenme ile ilişkisinin ne olduğunu kavrayalım.  Dünya sağlık örgütü, sağlığı insanın fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halinde olması şeklinde tanımlar. Sağlığı etkileyen etmenler kalıtım ve çevresel etmenlerdir. Sağlığı etkileyen çevresel etmenlerin başında ise  beslenme, barınma, fiziksel çevre, eğitim ve kültürel olanaklar yer alır. Kalıtım ise anne ve babamızdan getirdiğimiz genetik özelliklerimizdir. Bizler bu genetik özelliklerimizi değiştiremeyiz ama çevresel etmenleri değiştirebiliriz. Bunların başında ise beslenme alışkanlıklarımızı kendi yaşam tarzımıza göre biçimlendirerek daha sağlıklı ve uzun süre yaşayabiliriz.

Beslenme nedir  Büyüme, yaşamın sürdürülmesi, sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. Vücudumuzun gelişmesi ,organlarımızın hayatsal fonksiyonlarını sürdürmesi için enerjiye  ihtiyacımız vardır.  Bu enerjiyi de besinlerden sağlarız. Bu enerjiyi de genellikle kalori birimiyle ölçüyoruz. Enerji harcadığımız zaman kalori yakmış oluruz. Yemek yediğimizde de enerji kazanırız.

Günlük ne kadar enerjiye ihtiyaç duyduğumuz kişinin cinsiyetine, yaşına, aktivite derecesine göre değişir. Bu yüzden diyet bireysel olmalıdır. Çünkü herkesin aktivitesi yaşam tarzı ve ailesinden getirdiği farklı bireysel özellikleri vardır.  Herkes için geçerli tek bir kural vardır, eğer harcadığın enerjiden daha fazlasını alırsan kilo alırsın.

Vücudumuzun altı çeşit besin öğesine  ihtiyacı vardır. Bunlardan üç tanesi ana yapı taşlarımız olan  proteinler , karbonhidratlar ve yağlardır.  Diğer iki tanesi ise enzimler ve kimyasal olaylar için gerekli olan vitamin ve minerallerdir. Son besin öğemiz de sudur .Unutmayalım ki  insan vücudumun su içeriği yaş ve cinse göre %42-71 arasında değişir. İnsan vücut suyunun % 10 kaybettiğinde yaşam tehlikesine girer.   Vücut suyunun %20 kaybı ölümle sonuçlanabilir.

l       Enerji çoğu zaman bir ısı enerjisi birimi olan kilokalori (kcal) ile ölçülmektedir.

l       Karbonhidrat, protein ve yağların kalori içerikleri farklıdır:

l       Karbonhidrat ve proteinlerin 1 gramı 4 kcal verir

l       Yağların 1 gramı 9 kcal verir.

Besinlerin kalori değerinin hesaplanmasında içerdikleri protein, yağ ve karbonhidrat miktarları önemlidir.

Normal sağlıklı beslenmede enerjinin %55-60 karbonhidratlardan   )ekmek, makarna, pirinç ...), %15-20si proteinden )et, tavuk, balık...), %30 ise yağlardan  )zeytin yağı,mısır özü, hayvansal yağlardan...)gelmelidir.  

Anlatılan bilgiler sağlıklı beslenmeye atılacak ilk adımdaki temel bilgilerdir. Yediğimiz besinlerin ne olduğunu bilirsek bunları hayatımıza adapte edip daha dengeli  ve sağlıklı bir yaşam elde edebiliriz.