|
Vitaminlerin genel görevleri
Vitaminler vücut fonksiyonlarının regüle edilmesine yardımcı olurlar:
- Çocukların büyümesine yardım ederler
- Hastalıklara karşı korurlar
A Vitamini
A Vitamini:
- Çocukların büyümesine yardım eder
- Vücudun enfeksiyonlara karşı direnmesine yardım eder
- Karanlıkta daha iyi görmemizi sağlar
A vitamini yağda çözülen bir vitamindir; bu sebeple yağ asitlerinde mevcuttur. Vücutta karoten denen birçok meyve ve sebzelerde bulunan sarı bır maddeden üretilebilir. Koyu yeşil sebzeler A Vitamini barındırırlar, yeşil renklerı karotenin sarı rengini saklar. Karoten ışıkta yavaş yavaş bozulur ( bu sebepledir ki uzun zaman saklanan turuncu renkli baharatların ve sebzelerin rengi solar). Çok yüksek dozlarda A Vitamini toksiktir.
A Vitamini kaynakları şunlardır:
- Pisi balığı karaciğer yağı
- Morina balığı karaciğer yağı
- Ringa balığı
- Böbrek
- Havuç
- Ciğer
- Ispanak
- Tereyağ
- Süt
- Su teresi
- A vitamini eklenmiş margarin
- Domates
- Peynir
- Kayısı
- Yumurta
En fazla A vitamini balık yağlarında bulunur. Süt ürünlerindeki A vitamini oranı değişir. Çünkü sağılan hayvanlar yazın taze ot yerler ve kışın da kuru otlar tüketirler. Bu sebepten yaz aylarında üretilen süt mamüllerinde en fazla A vitamini mevcuttur. Böbrek ve karaciğer de iyi birer A vitamini kaynağıdırlar.
D Vitamini
D vitamini vücuttaki kalsiyum kullanımını kontrol eder. Bu sebeple sağlıklı dişler ve kemikler için gereklidir. A vitamini gibi bu da yağda çözülen bir vitamindir. Önemli bir D Vitamini kaynağı günışığının cilde reaksiyonuyla oluşur. ( Aşağı yukarı D vitamini ihtiyacımızın yüzde 75'i bu yolla elde edilir ) Diğer kaynakları ise:
- Balık yağı
- Yağlı balık
- Süt ürünleri
- Yumurta sarısı
- Margarin ( D vitamini eklenmiş olanı)
B Vitamini
İlk keşfedildiğinde bu vitaminin tek bir maddeden oluştuğu sanılmış ; fakat şimdi en azından 11 çeşitinin olduğu biliniyor. Temel 2 tanesi bunlardır:
- 1 B1 ( Thiamin)
- 2 B2 ( Riboflavin)
Diğerleri ise folik asit ve piridoksindir (B6). B Vitamini suda çözülen bir vitamindir ve pişirilirken kaybolur. Bu vitaminin görevleri şunlardır:
- Sinir sistemini sağlıklı tutmak
- Vücudun karbonhidratlardan enerji sağlamasına yardımcı olmak
- Büyümeyi teşvik etmek
C Vitamini ( Askorbik asit)
C Vitamini:
- Çocukların gelişmesinde gereklidir
- Yaraların kapanmasında ve kırık kemiklerin birleşmesinde yardımcıdır
- Damak ve ağız enfeksiyonlarını önler
C vitamini de suda çözülür ve pişirilince ya da suda bekletilince yok olur. Kötü saklama koşullarında da kaybolabilir ( yiyecekleri cok uzun saklamak, kötü havalandırması olan yerlerde saklamak, yaralamak gibi) ve de sebzeleri küçük parçalara doğramakla zarar görür.
B Vitamini kaynakları
|
B1
|
B2
|
Nikotinik Asit
|
|
Maya
|
Maya
|
Et ekstraktı
|
|
Domuz pastırması
|
Ciğer
|
Bira mayası
|
|
Yulaf ezmesi
|
Et ekstraktı
|
Ciğer
|
|
Bezelye
|
Peynir
|
Böbrek
|
|
Tamtahıllı ekmek
|
Yumurta
|
Dana eti
|
|
|
|
|
C vitamini kaynakları şunlardır:
- Kuş üzümü
- Patates
- Brüksel lahanası ve diğer yeşil sebzeler
- Çilek
- Limon
- Portakal
- Greyfrut
- Domates
- Muz
- Meyve suları
|